الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )
219
علل الشرايع ( فارسي )
حضرت فرمودند : آرى . زراره مىگويد : محضر مباركش عرض كردم : شخصى دويست درهم دارد و آن را به برخى از برادران ايمانى خود يا فرزند و يا همسرش هبه مىكند و بدين وسيله از دادن زكات فرار مىنمايد ، ناگفته نماند يك ماه قبل از حلول سال مال را هبه كرده ؟ حضرت فرمودند : وقتى ماه دوازدهم داخل شد سال حلول كرده و آن وقت زكات واجب مىشود نه قبل از آن پس او پيش از وجوب زكات مالش را هبه كرده و از اين نظر خلافى مرتكب نشده ولى بايد توجّه داشته باشد ضررى كه به خود وارد كرده به مراتب بيشتر است از آن نفع موهومى كه به واسطه ندادن زكات تصوّرش را مىكند . محضر مباركش عرض كردم : وى قدرت بر آن مال داشته و مىتواند به دستش بياورد ؟ حضرت فرمودند : چگونه مىداند كه بر آن مال قادر است و حال آنكه از ملكش خارج گشته ؟ عرض كردم : او مال را با شرط به آن شخص هبه كرده . حضرت فرمودند : وقتى نام آن مال را هبه گذارده ، هبه اش ممضى بوده و شرط ساقط و نسبت به زكات ضامن مىباشد . محضرش عرضه داشتم : چگونه شرط ساقط و هبه ممضى و نسبت به زكات ضامن بوده و پرداخت آن واجب است ؟ حضرت فرمودند : شرطش فاسد و غير مؤثّر است و هبه مضمونه نافذ و زكات از باب عقوبت و جريمه بر وى لازم است . سپس فرمودند : صرف مال زكوى قبل از حلول سال به منظور فرار از زكات زمانى موجب سقوط زكات مىباشد كه با آن خانه يا زمين يا متاعى بخرد . زراره مىگويد : محضر مباركش عرض كردم : پدر بزرگوارتان به من فرمودند : كسى كه به واسطه صرف مال زكوى از دادن زكات فرار كند بر او لازم است كه زكات را اداء نمايد . حضرت فرمودند : پدرم صحيح و درست فرمودند ولى منظورشان زكاتى است كه بر او واجب گرديده امّا زكاتى كه هنوز واجب نشده پرداختش لازم نيست ، سپس فرمودند : ببين اگر شخصى تمام روز را به حالت اغماء درآمد و قبل از اين كه تكاليف واجب را كه به واسطه اغماء از او فوت شده بجا آورد فوت كرد آيا بر عهده اش چيزى